De wereld

Oude wereldkaart: 1482, 1602 en alles daartussen

De oudste oude wereldkaart in deze collectie dateert uit 1482: de wereld zoals Claudius Ptolemaeus haar in de tweede eeuw beschreef, uitgegeven door Nicolaus Germanus in zijn Cosmographia. Europa, Azië en Afrika — en verder niets. Amerika ontbreekt, want Columbus zou pas tien jaar later uitvaren. Uit 1544 stamt de kaart van Battista Agnese waarop de route van Magellaan om de wereld is ingetekend, nog geen kwart eeuw nadat die reis was volbracht.

Honderdtwintig jaar na Ptolemaeus ligt er een wereldkaart van een heel andere orde: de Kunyu Wanguo Quantu uit 1602, in Peking samengesteld door de jezuïet Matteo Ricci samen met Chinese geleerden onder wie Li Zhizao. Die kaart bracht de westerse indeling in vijf werelddelen en vier oceanen naar China. En omdat hij op de Stille Oceaan is gecentreerd, ligt China in het midden — niet aan de rand, zoals op de Europese wereldkaarten uit diezelfde jaren.

De grote Amsterdamse wereldkaarten

Daarna komt het werk waar de Republiek beroemd om werd: Jodocus Hondius (1595), Joan Blaeu (1649), Frederik de Wit (1670), Daniël Stoopendaal (1680), Gerard van Schagen (1689), Heinrich Scherer (1700) en Pieter van der Aa (1707). Veel van deze wereldkaarten zijn dubbelhemisferisch: twee cirkels naast elkaar, met in de hoeken de jaargetijden, hemellichamen en allegorische figuren.

En de hemel erbij

Niet elke kaart hier gaat over de aarde. De Planisphaerium Coeleste van Frederik de Wit (1680) en die van Ottens (1735) brengen de sterrenbeelden in kaart, met de mythologische figuren er in vol ornaat overheen getekend. En de kompasroos met 32 windstreken van Janssonius uit 1657 is geen kaart van een plek, maar van een manier van kijken.

Zo leveren wij uw kaart

Elke oude wereldkaart drukken wij op ware grootte af op zwaar aquarelpapier en lijsten hem met de hand in, in onze eigen lijstenmakerij in Hengelo. Standaard met dubbel passe-partout, in mahonie, wortelnoot of zwart.