Oude kaart van Nederland: van Ortelius (1570) tot het nieuwe koninkrijk (1816)
Een oude kaart van Nederland laat zelden hetzelfde land zien. Deze pagina is de ingang tot ruim zevenhonderd kaarten — provincies, steden, dorpen, polders, schansen en forten — en de zestien die u hier direct ziet tonen het land als geheel. Ze beslaan bijna 250 jaar: van de Hollandkaart die Abraham Ortelius in 1570 uitgaf tot de kaart van het Koninkrijk der Nederlanden met Luxemburg uit 1816.
Daartussen verandert het land voortdurend van vorm. Ortelius tekende de Nederlanden nog als Spaans gebied, aan de vooravond van de Opstand. Willem Blaeu bracht in 1604 de gewesten van de Lage Landen in kaart; zijn zoon Joan volgde in 1664 met Belgica Foederata, het verbond van provincies dat zich had losgemaakt. De Wit, Sanson en Moll tekenden rond 1700 de Zeven Provinciën als een gevestigde mogendheid. En de kaart uit 1816 toont een land dat na Napoleon opnieuw was uitgevonden: koninkrijk geworden, en tijdelijk verenigd met Luxemburg.
De leeuw die een land werd
Twee kaarten hier hebben dezelfde opvallende vorm: de Leo Belgicus van Kaerius uit 1617 en die van Visscher uit 1648. Nederland, getekend als een leeuw.
Het idee komt van Michael von Aitzinger, die in 1583 opmerkte dat de wapenschilden van veel gewesten een leeuw droegen. Hij liet graveur Frans Hogenberg de Nederlanden in die vorm tekenen — dezelfde Hogenberg die met Georg Braun het stedenboek maakte waaruit een groot deel van onze stadsplattegronden komt.
De aardrijkskunde klopt verrassend precies. De kustlijn van Noord-Frankrijk tot Den Helder vormt de rug van de leeuw, de Waddeneilanden zijn zijn manen, de noordelijke gewesten de snuit, en oostelijk Gelderland en Limburg de poten. De versie van Visscher draagt het jaartal 1648, het jaar waarin de Republiek bij de Vrede van Munster eindelijk werd erkend.
Zo leveren wij uw kaart
Elke oude kaart van Nederland drukken wij op ware grootte af op zwaar aquarelpapier en lijsten hem met de hand in, in onze eigen lijstenmakerij in Hengelo. Standaard met dubbel passe-partout, in mahonie, wortelnoot of zwart.
Maatwerk van museumkwaliteit
Alle kaarten worden afgedrukt op origineel formaat en standaard ingelijst met een dubbel passe-partout. Verder heeft u de keuze uit de houten lijsten mahonie, wortelnoot of zwart.
